15 december 2025
Programmamanager energietransitie Mieke Coenen: “Bij programmamanagement draait het niet alleen om de inhoud maar ook om de mens”
“Gemeente Amersfoort” antwoordt programmamanager Mieke Coenen als haar gevraagd wordt waar zij op dit moment werkt. “Daar ben ik eén van de twee programmamanagers voor het programma energietransitie.” Twee en een half jaar geleden startte Mieke in Amersfoort als programmamanager. Sinds die tijd is het programmateam flink gegroeid en is er een tweede programmamanager bij gekomen. “Het team bestaat uit meer dan 35 mensen die hard werken aan de energietransitie van Amersfoort. Het is een breed programma: Inwoners helpen met het verduurzamen van hun huis, duurzame opwek met zon en wind en steeds meer ook de problematiek van netcongestie en het energiesysteem van de toekomst. En dat is nooit saai. Elke dag is anders. De energietransitie is een van de ingewikkeldste opgaven van deze tijd omdat het iedereen raakt.” We spreken Mieke over haar visie op programmamanagement en hoe zij invulling geeft aan haar rol voor deze complexe maatschappelijke opgave.
Wat kun je vertellen de rol van programmamanager?
Een programmamanager stuurt op de samenhang, de processen en de resultaten van het programma. Dat is nog redelijk vaag, dus legt Mieke het verder uit. “Een programma heeft een ambitie en doelen. Waartoe werken we aan de opgave en hoe gaan we deze realiseren? Daarvoor is een aanpak nodig met inspanningen. Een inspanning kan bijvoorbeeld een project zijn of een actie. Programmamanagement zorgt ervoor dat de juiste dingen worden gedaan en dat inspanningen elkaar versterken.”
“Als programmamanager zorg je voor enerzijds voor de inrichting en de structuur binnen het programma. Je stelt prioriteiten. Wat doen we wel en wat niet? Je bewaakt de voortgang, de bemensing, financiën en rapporteert hierover. Je zorgt dat er (bestuurlijke) besluiten genomen kunnen worden en houdt altijd het einddoel voor ogen. De programmamanager stemt veel af met de bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgever.” In Amersfoort is er elke week staf, overleg met de wethouder. Samen met haar collega-programmamanager bereidt Mieke de staf voor.
“Een programma vraagt daarnaast om samenwerking. Alleen samen kunnen we de programmadoelen bereiken. Dus zorgen voor goede samenwerking is een belangrijk deel van mijn werk. Dat gaat bijvoorbeeld over hoe we als programmateam samenwerken met de collega’s binnen de organisatie en partijen in de stad. Daar probeer ik aan bij te dragen. Maar het gaat ook over samenwerking binnen ons team. Als programmamanager geef je leiding aan het team en probeert de taken zo te verdelen dat mensen op hun plek zitten en in staat zijn om hun werk goed te doen. Je werkt aan verbinding zodat collega’s elkaar weten te vinden en bent het eerste aanspreekpunt voor inhoudelijke vragen van de mensen in het team. Ik vind het daarbij belangrijk dat er naast hard werken ook aandacht is voor een goede sfeer. Laatst zag ik een klein projectgroepje met elkaar overleggen en die waren de taken aan het verdelen en heel gestructureerd en goed bezig. En tegelijkertijd hadden ze zo’n lol met elkaar. Daar word ik heel blij van”
Waarom hebben we programma’s nodig?
Programmamanagement biedt slagkracht en flexibiliteit bij complexe opgaven. “In Amersfoort is de energietransitie een van de zes prioritaire opgaven en is er gekozen deze programmatisch aan te pakken” vertelt Mieke. “De programmatische aanpak maakt dat we met focus kunnen werken aan de doelen. Collega’s vanuit verschillende afdelingen werken nauw samen. Binnen het programma is er ruimte om te leren en te ontwikkelen.”
Welke competenties zijn volgens jou essentieel voor een goede programmamanager?
“Het overzicht behouden, dat is een van de belangrijkste dingen. Ik vind het leuk om dingen te structureren. Dat is ook de manier waarop ik dingen onthoud. Het onderhouden van goede relaties is belangrijk. Daarnaast moet je strategisch èn praktisch zijn. In de energietransitie zijn we tegelijkertijd aan het uitvoeren en aan het bouwen.”
Mieke legt uit dat het programma energietransitie in 2023 min of meer ‘ontplofte’. “Op dat moment brak de oorlog in Oekraïne uit en was er veel in beweging in de samenleving door de hoge energieprijzen. Tegelijkertijd kregen gemeenten van het Rijk geld voor de uitvoering van het landelijk klimaatakkoord en budgetten voor het tegengaan van energiearmoede. Dat kwam allemaal samen en daardoor kwam er veel werk tegelijk naar de gemeente toe. Er is gekozen om prioriteit te geven aan het uitvoeren van regelingen om inwoners te ondersteunen. Stap voor stap hebben we daarna het programma verder opgebouwd”
Wat maakt het werk als programmamanager energietransitie leuk én uitdagend?
“Dat het heel dynamisch is. Je moet snel kunnen schakelen. Je krijgt steeds andere vragen op je bord. Dat maakt het heel afwisselend.”
“Daarnaast vind ik het mooie aan de energietransitie dat het ook om mensen gaat. Het is niet alleen een technische maar ook een sociale transitie. We kunnen de programmadoelen alleen behalen als de samenleving aan de slag gaat. Als huiseigenaren hun woningen isoleren en bedrijven hun bedrijfsvoering verduurzamen. Het programma energietransitie in Amersfoort werkt er ook aan om te zorgen dat iedereen kan meedoen. Het vraagt dus ook om samenwerking met inwoners, ondernemers en organisaties in de stad. Er zijn al veel partijen die bezig zijn, maar we willen iedereen bereiken. Ik vind het mooi om daar mijn steentje aan bij te dragen”.
Wat typeert een Omniplanner in de rol van programmamanager?
“Ik denk dat Omniplanners over het algemeen gericht zijn op het behalen van resultaat en creatief zijn in het vinden van manieren om dingen mogelijk te maken. En het andere is dat we allemaal graag samenwerken. Toen ik solliciteerde bij Omniplan las ik dat op de website en daar herkende ik mij ook in. Zoals de bekende spreuk zegt: alleen ga je sneller, samen kom je verder.”
